История дружбы между Чадыр-Лунгой и турецкой Бурсой началась в конце XX века. В 1997 году между двумя городами было заключено братское соглашение. Тот же год как год установления побратимских отношений указывает и муниципалитет Бурсы. Таким образом, уже в 2027 году этой дружбе исполнится 30 лет.

Для Чадыр-Лунги это особенно значимое партнерство. Бурса - один из крупнейших городов Турции, крупный промышленный, культурный и исторический центр страны. И хотя расстояние между городами велико, общение между ними на протяжении многих лет не прекращалось.

От официального соглашения - к живому общению

Побратимство городов - это не просто подпись под документом. Его смысл раскрывается тогда, когда появляются реальные контакты между людьми: культурными коллективами, представителями муниципалитетов, общественными организациями, детьми и молодежью.

Одним из наиболее ярких примеров такого общения стало участие духового оркестра Чадыр-Лунги в Международном фестивале оркестров в Бурсе в октябре 2025 года.

Фестиваль объединил 15 коллективов из разных стран и регионов, среди которых были представители Турции, Боснии и Герцеговины, Болгарии, Кыргызстана и Гагаузии. Мероприятие было организовано муниципалитетом Бурсы совместно с Международной организацией тюркской культуры ТЮРКСОЙ. 

Для чадыр-лунгских музыкантов поездка стала не просто выступлением за рубежом. Она дала возможность познакомиться с коллегами из других стран, обменяться опытом и представить гагаузскую музыкальную традицию международной аудитории.

Особенно символичным стало выступление оркестра Чадыр-Лунги. Коллектив исполнил произведение «Kaarşı Havası» - мелодию, которая у гагаузов традиционно звучит при встрече дорогих гостей. Позже музыканты представили произведение «Кадынжа».

Одним из центральных событий фестиваля стал парад духовых оркестров по улицам Бурсы. Музыканты прошли по городу, а завершилось шествие совместным исполнением всеми участниками фестиваля «Измирского марша».

Во время парада жители Бурсы выходили на улицы, фотографировали музыкантов и снимали выступления. Для участников из Чадыр-Лунги это стало одним из самых запоминающихся моментов поездки.

Не только музыка: гастрономия как еще один мост между городами

В 2025 году представители Чадыр-Лунги вновь побывали в Бурсе, на этот раз приняв участие в Международном гастрономическом фестивале. Для города-побратима это стало еще одной возможностью представить свою культуру и традиции турецкой аудитории.

Гастрономия в этом сотрудничестве имеет особое значение. Национальная кухня - это не только блюда и рецепты, но и часть исторической памяти народа, его обычаев и семейных традиций. Именно поэтому международные гастрономические фестивали становятся площадкой, где города и страны могут рассказывать о себе через вкусы, продукты и способы приготовления традиционных блюд.

Сотрудничество между городами-побратимами продолжается и в этом году. Чадыр-Лунга вновь представлеяет культуру и традиции Гагаузии на Международном гастрономическом фестивале в Бурсе.

Представители Чадыр-Лунги приготовят 20 сентября для гостей фестиваля каурму - одно из блюд, которое является частью национального кулинарного наследия гагаузов.

Для гагаузской культуры каурма - это не просто традиционное блюдо, а часть семейных традиций, связанная с домашним очагом, застольями и передачей кулинарного опыта из поколения в поколение.

Сотрудничество между Чадыр-Лунгой и Бурсой развивается не только в культурной сфере. В рамках официальных встреч стороны обсуждали вопросы экономического, культурного и инвестиционного сотрудничества, а также возможности реализации совместных проектов.

Представители Бурсы неоднократно посещали Чадыр-Лунгу. В прошлом году делегация из Турции, в состав которой вошли представители органов власти Бурсы, приняла участие в праздновании гагаузского национального праздника Касым.

Одним из практических результатов сотрудничества стало благоустройство территории парка Победы в Чадыр-Лунге. В 2023 году муниципий получил игровое, санитарное и другое оборудование: урны для мусора, скамейки, элементы для детских игровых площадок и другие необходимые объекты.

Общая стоимость приобретенного оборудования составила около 1 млн леев.

Таким образом, партнерство Чадыр-Лунги и Бурсы выходит за рамки культурного обмена, объединяя традиции, дружбу городов и практическое сотрудничество, направленное на развитие муниципия.

За почти три десятилетия многое изменилось и в Чадыр-Лунге, и в Бурсе. Но сама идея побратимства остается актуальной.

В 1997 году Чадыр-Лунга и Бурса поставили подписи под соглашением о дружбе. Спустя почти 30 лет эту дружбу продолжают подтверждать уже не только документы, но и реальные встречи.

_________________________________

Çadır-Lunga ve Bursa: Neredeyse 30 Yıllık Dostluk

1997 yılında Çadır-Lunga ve Bursa kardeş şehir oldu. Bugün, yaklaşık üç on yıl sonra, bu anlaşma yalnızca resmî belgelerde değil, aynı zamanda kültürel buluşmalar, heyet ziyaretleri ve ortak etkinlikler aracılığıyla da yaşamaya devam etmektedir.
Çadır-Lunga ile Türkiye'nin Bursa şehri arasındaki dostluğun tarihi 20. yüzyılın sonlarına dayanmaktadır. Çadır-Lunga'nın kardeş şehirleri listesinde, 1997 yılında iki şehir arasında kardeşlik anlaşması imzalandığı belirtilmektedir. Bursa Büyükşehir Belediyesi de kardeş şehir ilişkilerinin kurulduğu yıl olarak aynı yılı göstermektedir. Böylece, 2027 yılında bu dostluğun 30. yılı olacaktır.
Çadır-Lunga açısından bu ortaklık özellikle önemli bir yere sahiptir. Bursa, Türkiye'nin en büyük şehirlerinden biri olmasının yanı sıra ülkenin önemli sanayi, kültür ve tarih merkezlerinden biridir. Şehirler arasındaki mesafe büyük olmasına rağmen, aralarındaki iletişim uzun yıllar boyunca kesintisiz devam etmiştir.

Resmî Anlaşmadan Gerçek ve Sıcak İletişime

Şehirler arasındaki kardeşlik yalnızca bir belgenin altındaki imzadan ibaret değildir. Bu ilişkinin gerçek anlamı; kültür-sanat toplulukları, belediye temsilcileri, sivil toplum kuruluşları, çocuklar ve gençler arasında gerçek temaslar ve iletişim kurulduğunda ortaya çıkmaktadır.
Bu tür iletişimin en dikkat çekici örneklerinden biri, Çadır-Lunga bando takımının Ekim 2025'te Bursa'da düzenlenen Uluslararası Bando Festivali'ne katılımı olmuştur.
Festival, Türkiye, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Kırgızistan ve Gagauzya'nın temsilcilerinin de aralarında bulunduğu farklı ülkelerden ve bölgelerden 15 topluluğu bir araya getirmiştir. Etkinlik, Bursa Büyükşehir Belediyesi ile Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY iş birliğinde düzenlenmiştir. 
Çadır-Lunga'lı müzisyenler açısından bu ziyaret, yalnızca yurt dışında gerçekleştirilen bir performanstan ibaret değildi. Ziyaret, farklı ülkelerden meslektaşlarıyla tanışma, deneyim alışverişinde bulunma ve Gagauz müzik geleneğini uluslararası bir izleyici kitlesine tanıtma fırsatı sağlamıştır.

Çadır-Lunga bando takımının gerçekleştirdiği performans özellikle anlamlı olmuştur. Topluluk, Gagauzlarda değerli misafirlerin karşılanması sırasında geleneksel olarak icra edilen “Kaarşı Havası” adlı eseri seslendirmiştir. Daha sonra müzisyenler “Kadınça” adlı eseri de icra etmişlerdir.

Festivalin en önemli etkinliklerinden biri, Bursa sokaklarında düzenlenen bando orkestraları geçidi olmuştur. Müzisyenler şehir boyunca yürümüş, geçidin sonunda ise festivalin tüm katılımcıları tarafından “İzmir Marşı” birlikte seslendirilmiştir.
Geçit töreni sırasında Bursa sakinleri sokaklara çıkarak müzisyenleri fotoğraflamış ve performanslarını kayda almıştır. Bu anlar, Çadır-Lunga'dan gelen katılımcılar açısından ziyaretin en unutulmaz bölümlerinden biri olmuştur.

Sadece Müzik Değil: Gastronomi, Şehirler Arasında Bir Başka Köprü

2025 yılında Çadır-Lunga temsilcileri bir kez daha Bursa'yı ziyaret etmiş ve bu kez Uluslararası Gastronomi Festivali'ne katılmıştır. Kardeş şehir açısından bu etkinlik, kendi kültürünü ve geleneklerini Türk halkına tanıtmak için bir başka önemli fırsat olmuştur.
Gastronomi, bu iş birliğinde özel bir öneme sahiptir. Millî mutfak yalnızca yemeklerden ve tariflerden ibaret olmayıp, aynı zamanda bir halkın tarihî hafızasının, geleneklerinin ve aile kültürünün bir parçasıdır. Bu nedenle uluslararası gastronomi festivalleri, şehirlerin ve ülkelerin kendilerini geleneksel yemeklerin tatları, ürünleri ve hazırlanış yöntemleri aracılığıyla tanıtabilecekleri önemli platformlar hâline gelmektedir.
Kardeş şehirler arasındaki iş birliği bu yıl da devam etmektedir. Çadır-Lunga, Gagauzya'nın kültürünü ve geleneklerini Bursa'da düzenlenecek Uluslararası Gastronomi Festivali'nde yeniden tanıtmaya hazırlanmaktadır.

Çadır-Lunga temsilcileri, festivalin konukları için Gagauzların ulusal mutfak mirasının bir parçası olan yemeklerden biri olan kaurmayı hazırlamayı planlamaktadır.
Gagauz kültürü açısından kaurma yalnızca geleneksel bir yemek değil, aynı zamanda aile ocağı, sofralar ve mutfak kültürünün nesilden nesile aktarılmasıyla bağlantılı aile geleneklerinin bir parçasıdır.
Çadır-Lunga ile Bursa arasındaki iş birliği yalnızca kültürel alanla sınırlı değildir. Gerçekleştirilen resmî görüşmeler kapsamında taraflar ekonomik, kültürel ve yatırım alanlarındaki iş birliği konularının yanı sıra ortak projelerin hayata geçirilmesi imkânlarını da görüşmüşlerdir.

Bursa'dan gelen temsilciler Çadır-Lunga'yı birçok kez ziyaret etmiştir. Geçtiğimiz yıl, Bursa'nın kamu kurumlarının temsilcilerinden oluşan Türkiye'den bir heyet, Gagauzların ulusal bayramı Kasım'ın kutlanmasına katılmıştır.
İş birliğinin somut sonuçlarından biri, Çadır-Lunga'daki Zafer Parkı'nın çevre düzenlemesinin